«Барномаи компютеркунонии мактабҳои маълумоти ҳамагонии асосӣ ва миёнаи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2003-2007», ки бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 31 декабри соли 2002 № 502 қабул шудааст, ба охир расид. Барномаи мазкур барои 2853 мактаби таҳсилоти умумӣ пешбини шуда, таълими фанни технологияи компютерӣ аз синфи 8 муқаррар гардида буд.
Дар давоми солҳои 2003-2007 шумораи мактабҳои умумии асоси ва миёнаи умумӣ 230 адад зиёд гардида, омузиши фанни технологияи компютерӣ аз синфи 7 ҷорӣ карда шуд, ки ин сабаби иҷро нашудани Барномаи мазкур гардид. Новобаста аз ин, муассисаҳои таҳсилоти умумӣ бо 21105 адад компютер таъмин карда шудаанд, ки он 68,3 фоизи иҷрои Барномаро таъмин менамояд.
Аз ҷумла дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон 177 синфи компютерӣ бо 1343 адад (57,72 %) компютер ташкил карда шудааст, ки ба ҳар як компютер 16 нафар хонанда рост меояд.
1068 мактабҳои умумии асоси ва миёнаи умумии вилояти Хатлон дорои 921 синфи компютерӣ буда, бо 7585 адад (71,1%) компютер муҷаххаз мебошанд, ки ба ҳар як компютер 30 хонанда рост меояд.
Муассисаҳои таълимии шаҳру ноҳияҳои вилояти Хатлон боз ба 4122 адад компютер эҳтиёҷ доранд.
Дар муассисаҳои таҳсилоти умумии вилояти Суғд 870 синфи компютерӣ бо теъдоди 7169 (83,04%) адад компютер таъмин карда шудаанд, ки ба ҳар як компютер 27 нафар хонанда рост меояд.
Муассисаҳои таҳсилоти умумии шаҳри Душанбе дорои 133 синфи компютерӣ буда, бо 1500 адад компютер таъмин карда шудаанд, ки ба ҳар компютер 38 нафар хонанда рост меояд.
Дар муассисаҳои таълимии шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ 510 синфи компютерӣ бо теъдоди 3561 адад компютер амал мекунад, ки ба ҳар як адад компютер 39 нафар хонанда рост меояд.
Ин нишондиҳандаҳо талаботи таълими фанни технологияи иттилоотиро дар муассисаҳои таълимии вилоятҳои Хатлон, Суғд, шаҳри Душанбе ва шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳури таъмин карда наметавонад.
Нокифоя будани теъдоди компютерҳо ва синфҳои компютерӣ дар баъзе аз мактабҳо боиси вайрон гардидани низоми таълими дарсҳои технологияи компютерӣ гардида, хонандагон дар вақти корҳои амали ба гуруҳҳо тақсим карда намешаванд.
Иҷрои Барномаи мазкур дар самтҳои ҳисоби иқтисодии хароҷот, аз ҷумла:
- тибқи талаботи Барнома ташкил кардани синфҳои компютерӣ (таъмини барқ, таъмини синфи компютерӣ бо мизу курсии мувофиқ ба синфҳои компютерӣ, бо асбобҳои муътадил нигоҳдорандаи ҳарорати ҳавои синфҳо ва ғайра);
- таъсис додани марказҳои таълими (таъмин бо компютер, маоши кормандон, воҳидҳои кори онҳо);
- талабот нисбати таъсис додани гуруҳҳои хизматрасонӣ дар назди раёсату шуъбаҳои маориф аз ҳисоби ба 10 синф як хизматрасон ва маблағгузории онҳо риоя нашудааст.
Дар ҷараёни компютеркунонии муассисаҳои таълимӣ аз руи шумораи мактабҳо тибқи талаботи Барнома норасоиҳои зиёде мавҷуд аст. Дар баробари ин бандҳои алоҳидаи Барнома иҷро нагардид:
- ташкил намудани 8 маркази таълими;
- хизматрасонии техникии синфҳои компютерӣ;
- ба талаботи техникӣ мувофиқ гардонидани синфҳои компютерӣ;
- маблағгузории воҳидҳои кори марказҳо;
- маблағгузории ташкили синфҳои компютерӣ.
Қисми зиёди мактабҳои шаҳрҳои Душанбе, Хуҷанд, Исфара, Кӯлоб, Курғонтеппа, Чкалов,Қайроққум ва шаҳру ноҳияҳои алоҳидаи ҷумҳурӣ ба 2-3 синфи компютерӣ эҳтиёҷ доранд.
Дар қисми зиёди шаҳру ноҳияҳо набудани марказҳои махсуси таълими ва мутахассисон боиси он гардидааст, ки мактабҳои алоҳидаи таҳсилоти умумии ҷумҳурӣ гарчанде бо компютер таъмин бошанд ҳам, омузиши фанни мазкур ба роҳ монда нашудааст.
Тибқи талаботи банди 3 қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 31.12.2002 №502 «Дар бораи тасдиқи Барномаи компютеркунонии мактабҳои маълумоти ҳамагонии асоси ва миёнаи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2003-2007», оид ба масъалаи мазкур раисони вилоятҳо, шаҳру ноҳияҳо бояд ба мақсади амали намудани вазифаҳои дар Барнома пешбинишуда бо ҷалби захираҳои моддию техникӣ ва молиявӣ дар навбати аввал барои таъсиси марказҳои шаҳрӣ ва ноҳиявӣ доир ба тайёр кардани муаллимони асосҳои технологияи иттилоотӣ, иҷрои корҳо вобаста ба ташкили иншоотҳои зерсохторӣ ва барои харидани техникаи компютерӣ чораҳои зарурӣ меандешиданд.
Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии аксарияти шаҳру ноҳияҳо талаботи дигари Барнома оид ба ташкили синфҳои компютерӣ, бо барқ таъмин намудани онҳо, харидории сузишворӣ барои истифодаи генераторҳои дизели, ҷиҳозонидани синфҳои компютерӣ, тасдиқ кардани воҳидҳои кории марказҳои компютерӣ, шуъбаҳои хизматрасонӣ ва ғайраро тамоман ба инобат нагирифтанд.
Бо сабаби дар шаҳру ноҳияҳо таъсис надодани гуруҳҳои хизматрасонии компютерӣ, таъмин накардан бо барқ, аз тарафи мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ҷудо нагардидани маблағҳои зарурӣ, андешида нашудани корҳо барои таъмир ва барқарор кардани компютерҳо, то имруз дар ҷумҳури зиёда аз 1300 адад компютер ба таъмир эҳтиёҷ дорад
Ҳамзамон талабот ба кушодани синфҳои компютерии иловагӣ дар муассисаҳои таҳсилоти умумӣ амри воқеӣ гаштааст.
Дар Донишкадаи ҷумҳуриявии такмили ихтисос, донишкадаҳои такмили ихтисоси вилояти Хатлон, Донишкадаи такмили маълумоти касбии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, Маркази такмили ихтисос ва бозомузии кормандони соҳаи маорифи вилояти Суғд, Маркази пешбурди таълими Раёсати маорифи шаҳри Душанбе, кабинетҳои компютерӣ ташкил шуда бошанд ҳам, бо таҷҳизотҳои компютерии ҳозиразамон таъмин карда нашудаанд.
Ҳамин тариқ, ташкил кардани синфҳои компютерӣ ва таъсиси шабакаи ягонаи иттилоотӣ дар муассисаҳои таҳсилоти умумӣ вобаста ба талаботи пешрафти илмию техникии замони муосир мушкилоти ҳаётан муҳим ва тақозои замон мебошад.
Марҳилаи дуюми Барнома ва иҷрои он ба хонандагон имконият медиҳад, ки бо навигариҳои илму техника ва технологияи муосир аз наздик шинос шуда, барои омузиши ихтисоси технологияи иттилоотию коммуникатсионӣ замина гузоранд.
Омӯзгорони фанни технологияи иттилоотӣ компютерро ҳамчун воситаи таълимӣ дар ҷараёни таълим мавриди истифода қарор дода, ба воситаи он таълими фанро ба хонандагон дар сатҳи баланд дастрас карда метавонанд.